Categorie: Geen categorie

Genezing en geloof

Dit artikel bespreekt de rol van geloof in de genezing door Jezus. Er worden verschillende soorten geloof besproken, waaronder dat van Jezus zelf, omstanders, en de zieke. Het benadrukt dat genezing niet alleen afhangt van het geloof van de zieke, maar ook van de context en de overtuiging van anderen. Ziekte wordt niet gezien als een bewijs van onvoldoende geloof, en het artikel roept op tot een beter begrip van de diverse factoren die bijdragen aan genezing, inclusief de trouw van God.

Cursus: zijsporen en omwegen (VI)

Een vorige keer heb ik de argumenten genoemd die je veel tegenkomt om wonderen van genezing te claimen. Samengevat komt het op de volgende argumenten neer:

  1. De duivel is de oorzaak van alle ziekten.
  2. Toen Jezus op aarde was, genas Hij iedereen, dus God wil iedereen genezen.
  3. Toen Jezus aan het kruis stierf, stierf Hij niet alleen voor onze zonden, maar ook voor onze lichamelijke genezing. Door Zijn striemen is ons genezing geworden.
  4. Iedereen die gelooft, heeft daardoor recht op genezing hier en nu.

Deze keer is het laatste argument aan de beurt. Klopt het dat iedereen die gelooft in genezing door Jezus hier en nu genezen wordt?

Geloof is belangrijk
Als je naar Jezus gaat, als je God aanroept, dan moet je wel weten wie Hij is. Zoals ook in Hebreeën 11:6 staat:  Zonder geloof is het onmogelijk God vreugde te geven; wie Hem wil naderen moet immers geloven dat Hij bestaat en dat Hij beloont wie Hem zoeken. Door geloof en bekering worden we gered. Maar hoe zit het met geloof voor genezing?

In de evangeliën zie je verschillende ‘soorten van geloof’ als het gaat om genezing [11D]. Als eerste het geloof van Jezus Zelf. Er staat diverse keren in de evangeliën dat Jezus ‘allen genas’. Als we nadenken over al deze mensen die genezen werden, dan kunnen we ons afvragen: hadden al deze mensen geloof? Waarschijnlijk niet. Hebben er ook twijfelaars en sceptici tussen gezeten? Waarschijnlijk wel! Waarom genazen ze dan toch? Omdat Jezus de wil van Zijn Vader deed. In Johannes 5 geneest Jezus de man die al 38 jaar lang verlamd is. Als Jezus hem vraagt of hij gezond wil worden, begint deze man te praten over het water van Bethesda dat in beweging moet komen. Blijkbaar beseft de man totaal niet dat Jezus hem kan genezen. Ondanks dat deze man er niets van begrijpt, geneest Jezus hem. Als de Farizeeërs hem even later vragen wie hem genezen heeft, weet deze man dat niet eens (Joh.5:13). Deze man kon eigenlijk geen geloof hebben; hij wist niet eens wie hem genezen had. Maar toch genas Jezus hem.
Je ziet vaker dat Jezus iemand geneest die daar geen geloof voor heeft. Een voorbeeld is de genezing van het oor van Malchus (Luk.22:51, Joh,18:10). Malchus was een van de soldaten die Jezus kwam arresteren, maar Petrus pakte zijn zwaard en hakte het oor van Malchus af. Ik denk niet dat Malchus op dat moment geloof had dat de man die hij probeert te arresteren hem zou genezen. Maar Jezus geneest hem toch.

Een tweede vorm van geloof die we tegenkomen is die van omstanders, in Lucas 5:17-25: Toen Jezus op een dag onderricht gaf, bevonden zich onder zijn gehoor ook farizeeën en wetsleraren die uit allerlei plaatsen in Galilea en Judea en uit Jeruzalem waren gekomen. De kracht van de Heer was werkzaam in Hem, opdat Hij zieken zou genezen. Er kwamen een paar mannen met een verlamde op een draagbed, die ze naar binnen wilden brengen om hem voor Jezus neer te leggen. Maar ze zagen geen kans om door de mensenmassa heen te komen, en dus gingen ze het dak op en lieten hem op het bed door een opening in het tegeldak naar beneden zakken tot vlak voor Jezus. Toen Hij hun geloof zag, zei Hij tegen de man: ‘Uw zonden zijn u vergeven.’  De schriftgeleerden en de farizeeën begonnen zich af te vragen: Wie is die man dat Hij deze godslasterlijke taal spreekt? Wie kan zonden vergeven dan God alleen? Maar Jezus wist wat ze dachten en zei tegen hen: ‘Vanwaar toch al die bedenkingen? Wat is gemakkelijker, te zeggen: “Uw zonden zijn u vergeven” of: “Sta op en loop”? Ik zal u laten zien dat de Mensenzoon volmacht heeft om op aarde zonden te vergeven.’ En Hij zei tegen de verlamde: ‘Ik zeg u, sta op, pak uw bed en ga naar huis.’ En onmiddellijk stond hij voor de ogen van alle aanwezigen op, pakte het bed waarop hij altijd had gelegen en vertrok naar huis, terwijl hij God loofde.

Jezus heeft de kracht van God, Hij kan genezen. Dan gaat het dak open, en een verlamde man komt de zaal binnenzakken. Dan staat er: toen Jezus hun geloof – van de mannen die het bed lieten zakken –  zag, zei Hij tegen de verlamde man: Uw zonden zijn u vergeven. Dat is raar, vind je niet? Je zou verwachten dat Jezus zou zeggen: Sta op en wandel. Het lijkt erop dat de verlamde man er zelf weinig vertrouwen in had dat Jezus iets kon doen. Mogelijk wist hij heel goed dat hij gezondigd had, en durfde hij er daarom geen geloof in te hebben dat Jezus iets zou doen. Maar de mannen die hem door het dak lieten zakken hadden dat geloof in Jezus wel! En dat is genoeg. Als eerste geneest Jezus de man van zijn last van zonde en zijn angst om Jezus onder ogen te komen. En pas daarna, als ondersteuning van wat de mensen horen, laat Hij een wonder zien.

Voor de laatste vorm van geloof is het belangrijk dat het woord voor genezing (σώξώ) in de zin ‘uw geloof heeft u gered’ zowel gebruikt wordt voor fysieke genezing als een nauwe relatie met God en redding van oordeel (*).

Lucas 17:11-19:
Op weg naar Jeruzalem trok Jezus door het grensgebied van Samaria en Galilea. Toen Hij daar een dorp wilde binnengaan, kwamen Hem tien mensen tegemoet die door een huidziekte onrein waren; ze bleven op een afstand staan. Ze verhieven hun stem en riepen: ‘Jezus, meester, heb medelijden met ons!’ Toen Hij hen zag, zei Hij tegen hen: ‘Ga u aan de priesters laten zien.’ Terwijl ze gingen werden ze gereinigd. Een van hen, die zag dat hij genezen was, keerde terug en loofde God met luide stem. Hij viel neer aan Jezus’ voeten om Hem te danken. Het was een Samaritaan. Toen zei Jezus: ‘Zijn er niet tien gereinigd? Waar zijn de negen anderen? Wilde niemand anders terugkomen om God eer te bewijzen dan alleen deze vreemdeling?’ Hij zei tegen de Samaritaan: ‘Sta op en ga. Uw geloof heeft u gered.’ (of: genezen)

Meerdere keren lees je in de Bijbel dat er staat: uw geloof heeft u genezen \ gered. Daarbij gaat het niet alleen om de lichamelijke genezing, maar ook om de redding.

Als Jezus dit zegt tegen de bloedvloeiende vrouw (Marcus 5:34): Toen zei Hij tegen haar: ‘Uw geloof heeft u gered, mijn dochter; ga in vrede, u bent van uw kwaal genezen.’, dan is haar geloof een voorbeeld voor Jaïrus, die niet gelooft dat Jezus zijn overleden dochter kan helpen. Tegen hem moet Jezus zeggen (Marcus 5:36):  Maar Jezus hoorde dat en zei tegen de leider van de synagoge: ‘Wees niet bang, maar blijf geloven.’ Het verhaal draait niet om de genezing, maar om de oproep om te beseffen wie Jezus is en om de naamloze vrouw te volgen in haar geloof.

Mensen kunnen geloof hebben in redding door Jezus. Deze redding kan zowel lichamelijk zijn (genezing) als verlossing.

Geloof je onvoldoende wanneer je niet geneest?
 Mensen die langdurig ziek zijn, en na gebed, zalving en proclamaties van genezing ziek blijven, krijgen soms het verwijt: als je maar genoeg geloofde, dan zou je wel beter worden. Is dat terecht?

Bij (langdurige) ziekte is het goed om na te denken over de oorzaak. Als je ontdekt dat de ziekte het gevolg is van verkeerd omgaan met je lichaam – zoals drie keer per dag bij de Mac eten -, of een duidelijke boodschap van God is om je te bekeren, doe daar dan iets mee. Als je merkt dat je niet echt gelooft dat God de macht heeft om te genezen, dan is het tijd om dat ongeloof aan te pakken. Bitterheid, niet willen vergeven, kunnen ons geestelijk ziek maken.

Maar houdt een ‘tekort aan geloof’ genezing tegen? Om dit aan te tonen wordt soms Marcus 6 : 1-6 aangehaald: [Jezus] vertrok weer en ging naar zijn vaderstad, gevolgd door zijn leerlingen. Toen de sabbat was aangebroken, gaf Hij onderricht in de synagoge, en vele toehoorders waren stomverbaasd en zeiden: ‘Waar haalt Hij dat allemaal vandaan? Wat is dat voor wijsheid die Hem gegeven is? En dan die wonderen die zijn handen tot stand brengen! Hij is toch die timmerman, de zoon van Maria en de broer van Jakobus en Joses en Judas en Simon? En wonen zijn zussen niet hier bij ons?’ En ze namen aanstoot aan Hem. Jezus zei tegen hen: ‘Een profeet wordt overal erkend behalve in zijn vaderstad, onder zijn verwanten en huisgenoten.’ Hij kon daar geen enkel wonder doen, behalve dat Hij een paar zieken de handen oplegde en hen genas. Hij stond verbaasd over hun ongeloof.

Zie je wel: ze geloofden niet en daarom kon Jezus geen wonder doen. Maar dan lees je over vers 2 heen, waar staat: En dan die wonderen die zijn handen tot stand brengen!  Je leest hier dat de mensen geloof hadden dat Jezus wonderen deed: ze spraken er zelfs over! Waarom kon Jezus geen wonderen doen? Niet omdat de mensen niet geloofden in Jezus’  wonderen, maar omdat ze niet geloofden dat Hij de Messias is. Wonderen hadden daarom geen zin.

Vaak is de oorzaak van ziekte niet zo duidelijk, en weet je niet waarom de ziekte blijft. Hiervoor zei ik dat er drie zijn die geloof voor genezing (kunnen) hebben: Jezus, omstanders en de zieke.  Als genezing uitblijft, dan wordt altijd gewezen naar de zieke: jij moet meer geloven! Maar de andere twee dan, die geloof kunnen hebben voor genezing?

Stel dat jij ziek bent en ‘niet genoeg geloof hebt’, maar de omstanders wel: is het dan hun schuld dat jij niet beter wordt? Heeft de ander, de omstander, te weinig geloof voor genezing? Dat is een vraag die iedere omstander zichzelf mag stellen die ooit tegen een zieke heeft gezegd: ‘als jij maar genoeg geloofde, genas je wel!’

Jezus heeft geloof voor genezing. Durf je Hem in Zijn gezicht te zeggen: U gelooft niet genoeg, want ik ben nog ziek?

Conclusie
Geloof is heel erg belangrijk om God te kennen, te eren en te vertrouwen. Maar ziekte is geen bewijs van gebrek aan geloof! En zelfs als wij twijfelen, als wij worstelen met ongeloof: God is trouw. hij geneest op zijn tijd en Zijn manier.

De Bijbelteksten in dit blog zijn ontleend aan de NBV21 © Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap 2021, tenzij anders aangegeven.

Voetnoten
(*) Let op: het Nieuwe Testament is geschreven in Koine Grieks, de taal die rond de eeuwwisseling gebruikt werd. Ik heb me laten vertellen dat in modern, 21e eeuws Grieks, dit woord vrijwel uitsluitend wordt gebruikt voor ‘lichamelijke genezing’. Dat is goed mogelijk; de betekenis van woorden verandert in de loop van de eeuwen.

[11] ] De Wal, Tom.  2021. Jezus aanraken/ 4e druk: hoe iedereen kan genezen door Jezus aan te raken. Frontrunners.
[11D] blz. 28-33

Genas Jezus iedereen?

In dit artikel wordt het tweede argument besproken dat gebruikt wordt om te onderbouwen dat genezing altijd mogelijk is. De Bijbel toont aan dat Jezus niet iedereen genas, zoals in het voorbeeld van Bethesda. Jezus genas slechts één man daar, maar dit was niet uit angst voor religieuze leiders. Het doel van Jezus’ genezingen was om Zijn boodschap over te brengen, wat afhangt van de context en gelegenheid. Hij bepaalt hoeveel mensen er genezen.

Cursus: Zijsporen en omwegen (IV)

Vorige keer heb ik de argumenten genoemd die je veel tegenkomt om wonderen van genezing te claimen. Samengevat komt het op de volgende argumenten neer:

  1. De duivel is de oorzaak van alle ziekten.
  2. Toen Jezus op aarde was, genas Hij iedereen, dus God wil iedereen genezen.
  3. Toen Jezus aan het kruis stierf, stierf Hij niet alleen voor onze zonden, maar ook voor onze lichamelijke genezing. Door Zijn striemen is ons genezing geworden.
  4. Iedereen die gelooft heeft daardoor recht op genezing hier en nu.

Deze keer is het tweede argument aan de beurt. Klopt het dat Jezus iedereen genas?

Genas Jezus iedereen?
Mensen die geloven dat genezing hier-en-nu altijd plaats kan vinden, zullen deze vraag op dezelfde manier beantwoorden als ik dat doe: ‘nee’. De motivatie voor dat ‘nee’ is compleet verschillend. Mensen die geloof claimen, zeggen: ‘je moet geloof hebben om te genezen. Als je geen geloof hebt, dan zal de genezing niet plaatsvinden.’ Je kunt het belang van geloof nauwelijks overschatten, en toch klopt dit argument niet. Ik ga hier verder op in wanneer we het vierde argument (‘Iedereen die gelooft heeft daardoor recht op genezing hier en nu’) bekijken.

Jezus genas niet iedereen
De stelling dat Jezus altijd iedereen genas, wordt tegengesproken door de Bijbel.
Het bekendste voorbeeld, maar er zijn er meer,  is Bethesda (Johannes 5). Jezus bezoekt een soort ‘openlucht ziekenhuis’ waar allemaal mensen liggen te wachten of het water gaat bewegen. Want de eerste die in het bewegende water gaat, wordt genezen, wat hij ook heeft. Daar ligt een man die al 38 jaar ziek is. Jezus geneest alleen hem; alle andere zieken laat Hij liggen.

Volgens De Wal is de reden dat Jezus maar één persoon in Bethesda genas dat deze genezing op de sabbat plaatsvond. “Op de sabbat genas Jezus maar één persoon omdat de religieuze leiders Hem daarna telkens probeerden te doden. Jezus wilde wel meer mensen genezen, maar de religieuze leiders stonden Hem dat niet toe.” [11C] Het was inderdaad sabbat toen Jezus deze man genas. Maar als dit argument waar zou zijn, dan waren de religieuze leiders machtiger dan Jezus; met hun doodsbedreiging legden zijn hun wil op aan de Messias, aan Gods zoon.

Gelukkig is deze reden onjuist:
– In Matteüs 8:14-15 geneest Jezus de schoonmoeder van Petrus. In Matteüs 8:5-13, op dezelfde sabbatdag, spreekt Jezus in het openbaar genezing uit over de knecht van een centurio. Iedereen kan het horen en controleren. Daarmee geneest Jezus twee mensen op dezelfde sabbat.
– In Matteüs 12:1-8 heeft Jezus een aanvaring met de farizeeën. Jezus’ leerlingen plukken aren op de zondag, en dat is tegen het zere been van de farizeeën. Nadat Jezus een ‘probleem’ met de farizeeën heeft gehad, komt Hij in de synagoge. En wat doet Hij? Op diezelfde dag geneest Hij een verschrompelde hand (vers 9-13).  Geen ‘probleem’ houdt Jezus tegen om te doen wat Hij wil. De farizeeën overleggen om Jezus te doden, en dus gaat Hij verder. Dan staat er: Jezus wist dat en week uit naar elders. Grote massa’s mensen volgden Hem, en Hij genas hen allen. (vers 15). We hebben het dus nog steeds over dezelfde sabbat!

Jezus laat zich niet intimideren, Hij geneest wie Hij wil en wanneer Hij wil; ook een grote massa op een sabbat. Hij is de heer over de sabbat, niet andersom.

Waarom geneest Jezus niet iedereen?
Als Jezus in Bethesda maar één persoon geneest, dan is dat dus niet omdat Hij bang is voor de farizeeën, of omdat Hij nooit meer dan één persoon geneest op de sabbat. Jezus geneest één persoon, omdat die ene genezing op dat moment voldoende is om Zijn boodschap over te brengen. In feite is het verhaal over Bethesda een praktisch voorbeeld van de conclusie van vorige week.

Conclusie
Jezus genas. Soms genas hij allen en soms niet. Hij genas hoe en wanneer het Zijn verkondiging diende.

De Bijbelteksten in dit blog zijn ontleend aan de NBV21 © Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap 2021, tenzij anders aangegeven.

Voetnoot
[11] De Wal, Tom.  2021. Jezus aanraken/ 4e druk: hoe iedereen kan genezen door Jezus aan te raken. Frontrunners.
[11C] blz. 85

Hoor en zie wat hier gebeurt

In de tekst wordt benadrukt dat wonderen en de verkondiging van het Koninkrijk van God onlosmakelijk verbonden zijn. Jezus legt uit dat zijn genezingen niet alleen bedoeld zijn om mensen te genezen, maar vooral om zijn boodschap te ondersteunen. Zelfs in het geval van Paulus in Efeze zijn wonderen bedoeld om de evangelieboodschap kracht bij te zetten, niet als doel op zich. De focus ligt op de betekenis van het Koninkrijk, terwijl genezingen dienen als een middel om mensen tot geloof te brengen

Cursus: Zijsporen en omwegen (II)

Hoor en zie
We beginnen met de tekst waarmee vorig stukje eindigde:
Toen Johannes in de gevangenis over het optreden van de messias hoorde, stuurde hij enkele van zijn leerlingen naar Hem toe met de vraag: ‘Bent U degene die komen zou of moeten we een ander verwachten?’ Jezus antwoordde: ‘Zeg tegen Johannes wat jullie horen en zien: blinden zien en verlamden lopen, mensen die onrein zijn door een huidziekte worden gereinigd en doven horen, doden worden opgewekt en aan armen wordt het goede nieuws bekendgemaakt. Gelukkig is degene die aan Mij geen aanstoot neemt.’ (Matteüs 11:2-5).

Zeg tegen Johannes wat jullie horen en zien

Jezus zegt tegen de leerlingen van Johannes: Zeg tegen Johannes wat jullie horen en zien. Wonderen en uitspreken van het goede nieuws gaan hand in hand.
Waarom zegt Jezus dat? Doden staan op, dat moet mensen toch overtuigen? Waarom is het doen van een genezingswonder niet genoeg? Als je een genezingsdienst hebt en tientallen mensen worden genezen, dan is dat toch genoeg bewijs dat God bestaat en dat Jezus geneest?

Wonderwerken alleen ‘werken niet’
Je zou dat inderdaad denken. Maar Jezus is heel duidelijk: een wonder moet samengaan met de verkondiging van het goede nieuws.

Waarom zijn wonderen en verkondiging aan elkaar gekoppeld? In psalm 78 bezingt Asaf hoe God zijn volk uit Egypte leidde en hen in de woestijn met wonderen verzorgde. De boodschap van deze Psalm is droevig: “Toch bleven zij zondigen, op zijn wonderen vertrouwden zij niet.” (Psalm 78:32). Zelden heeft een groep mensen zoveel wonderen achter elkaar gezien als het volk Israël in die tijd, maar ze kwamen niet tot geloof.

Hetzelfde zie je in Jezus’ tijd. Jezus geeft met een wonder een grote groep mensen te eten, en als Hij daarna vertrokken is, gaan de mensen Hem zoeken. “Ze vonden Hem aan de overkant van het meer en vroegen: ‘Rabbi, wanneer bent U hier gekomen?’ Jezus zei: ‘Werkelijk, Ik verzeker u, u zoekt Me niet omdat u tekenen hebt gezien, maar omdat u brood gegeten hebt en verzadigd bent.” (Johannes 6:25-26).
De mensen waren niet geïnteresseerd in Jezus’ boodschap die Hij met wonderen onderstreepte; ze wilden gratis eten. Jezus gaat vervolgens met deze mensen in discussie. Hij zegt dat Hij gezonden is door God als het levende brood. Het resultaat: de mensen haken af. Hoe duidelijker Jezus is over het doel van Zijn komst en over wat het kost, hoe meer de mensen zich er tegen afzetten: Toen trokken veel leerlingen zich terug en gingen niet verder met Hem mee. (Johannes 6:66). De mensen willen het wonder wel, maar de boodschap niet. En dus krijgen ze geen van beide.

Ook in de gelijkenis over de rijke man en Lazarus maakt Jezus duidelijk dat een wonder de mensen niet tot geloof zal brengen. Toen zei de rijke man: “Dan smeek ik u, vader, dat u [Lazarus] naar het huis van mijn vader stuurt, want ik heb nog vijf broers. Hij kan hen dan waarschuwen, zodat ze niet net als ik in dit oord van martelingen terechtkomen.” Abraham zei: “Ze hebben Mozes en de Profeten: laten ze naar hen luisteren!” De rijke man zei: “Nee, vader Abraham, maar als iemand van de doden naar hen toe komt, zullen ze tot inkeer komen.” Maar Abraham zei: “Als ze niet naar Mozes en de Profeten luisteren, zullen ze zich ook niet laten overtuigen als er iemand uit de dood opstaat.” (Lucas 16:27-31).
Wonderen kunnen de boodschap van Jezus ondersteunen, maar als mensen niet (willen) luisteren, dan zal een wonder ze niet overtuigen. Honderd wonderen zullen ze niet overtuigen. Als Jezus mensen geneest, dan gaat het niet om de genezing zelf. Wat voorop staat is de verkondiging van het Koninkrijk, ondersteund door wonderen.

Dit blijkt opnieuw als Jezus er twaalf en later (tweeën)zeventig leerlingen op uitstuurt om voor Hem uit te gaan. Er zijn mensen die er enkel de nadruk op leggen dat deze leerlingen de kracht kregen om zieken te genezen. Dat kregen ze, maar dat is niet de enige reden dat Jezus hen op pad stuurde.
Hij riep de twaalf bij zich en gaf hun macht en gezag over alle demonen, en de kracht om ziekten te genezen. Daarna zond Hij hen uit om het koninkrijk van God te verkondigen en zieken te genezen. Hij zei tegen hen: ‘Neem niets mee voor onderweg, geen stok, geen reistas, geen brood en geen geld, en ook geen extra kleren. Blijf in het huis waar je onderdak hebt gevonden tot je van daar weer verdergaat. Als ze jullie niet willen ontvangen, ga dan weg uit die stad en schud het stof van je voeten als getuigenis tegen hen.’ Ze gingen op weg en trokken van de ene plaats naar de andere, terwijl ze het goede nieuws verkondigden en overal zieken genazen. (Lucas 9:1-6)

Daarna stelde de Heer tweeënzeventig anderen aan, die Hij twee aan twee voor zich uit zond naar iedere stad en plaats waar Hij van plan was heen te gaan. Hij zei tegen hen: ‘De oogst is groot, maar er zijn weinig arbeiders; vraag dus de eigenaar van de oogst of Hij arbeiders wil sturen om de oogst binnen te halen. Ga op weg, en bedenk wel: Ik zend jullie als lammeren onder de wolven. Neem geen geldbuidel, geen reistas en geen sandalen mee, en groet onderweg niemand. Als jullie een huis binnengaan, zeg dan eerst: “Vrede voor dit huis!” Als er iemand woont die de vrede liefheeft, zal jullie vrede met hem zijn; zo niet, dan zal die vrede bij je terugkeren. Blijf in dat huis, en eet en drink wat men je aanbiedt, want de arbeider is zijn loon waard. Ga niet van het ene huis naar het andere. En als jullie een stad binnengaan en daar welkom zijn, eet dan wat je wordt voorgezet, genees de zieken die er zijn en zeg tegen hen: “Het koninkrijk van God heeft jullie bereikt.” (Lucas 10:1-9)

Wat was hun opdracht? Verkondig het koninkrijk van God en genees de zieken. Ook hier zie je duidelijk: verkondiging en genezing kunnen niet losgekoppeld worden. Mensen moeten weten wat het Koninkrijk van God is en hoe ze daar deel van kunnen uitmaken; wonderen ondersteunen deze boodschap. Het evangelie is waar het om gaat, de genezing is het wonder dat het evangelie ondersteunt.

Genezingen na Jezus’ hemelvaart
Ook in het Bijbelboek Handelingen zie wonderen van genezing plaatsvinden. Wat is het doel van deze genezingen? Het ontbreekt aan de ruimte om alle gedeelten over genezing te bespreken; ik kies voor één van de opmerkelijkste gedeelten:
Terwijl Apollos in Korinte verbleef, kwam Paulus na zijn reis door het binnenland in Efeze aan. […]De volgende drie maanden ging hij regelmatig naar de synagoge, waar hij vrijmoedig met de bezoekers sprak over het koninkrijk van God en hen met zijn uiteenzettingen trachtte te overtuigen. Maar toen sommigen zijn boodschap halsstarrig bleven afwijzen en de Weg bij iedereen belachelijk maakten, vertrok hij en nam de leerlingen met zich mee. Voortaan sprak hij dagelijks in de school van Tyrannus, iets dat hij twee jaar bleef doen, zodat alle inwoners van Asia kennismaakten met de boodschap van de Heer, Joden zowel als Grieken. Door Gods toedoen verrichtte Paulus buitengewoon grote wonderen: zelfs de doeken en de werkkleren die hij gedragen had werden naar de zieken gebracht, zodat ze genazen en de kwade geesten hen verlieten. (Handelingen 19:1a;8-12)

Sommigen concentreren zich op vers 11 en 12: God geneest zelfs door doeken en werkkleren!  Is dit iets wij moeten doen: doeken en gedragen kleren naar zieken brengen? Geneest God tegenwoordig ‘automatisch’ als wij gebedsdoeken uitdelen? Of gaat het om iets anders in dit verhaal?

Efeze was een ‘lastige plek’ om mensen tot bekering te brengen. Er stond een grote tempel voor Artemis en dit leverde een levendige handel in ‘heilige voorwerpen’ op (Handelingen 19:23-40). Daarnaast waren er grote tempels voor Hestia en Serapis. Efeze was een stad waarin magie een grote rol speelde. Tovenaars probeerden met rituelen, spreuken en gebeden geesten te bezweren en gebeurtenissen te sturen. Geestuitdrijvingen waren aan de orde van de dag (zie ook Handelingen 19:13-22), magische voorwerpen waren overal te koop en de stad stond vol afgodsbeelden. In deze stad kwam Paulus het nieuws brengen over Jezus Christus.
Je ziet dat Paulus zijn ‘evangelisatie strategie’ aanpast aan de situatie in Efeze. Dit is de stad waar hij het langste blijft, de stad die hij gebruikt als uitvalsbasis voor zijn zendingsreizen. Daarnaast spreekt hij niet op de straathoeken, maar vanuit de school van Tyrannus. Dit geeft Paulus in de ogen van Grieken en Romeinen de status van filosoof, waardoor meer mensen naar hem willen luisteren. Deze strategie heeft succes: alle inwoners van Asia [maakten] kennis met de boodschap van de Heer, Joden zowel als Grieken (Handelingen 19:10). Paulus wordt gerespecteerd en hij wordt gehoord, maar zijn boodschap moet nog steeds ‘opboksen’ tegen de occulte cultuur van Efeze. Op dat gebied zie je dat God de boodschap van Paulus zegent; Lukas spreekt over ‘buitengewoon grote wonderen’.

De inwoners van Efeze kenden tovenarij, maar dit hadden ze nog niet eerder meegemaakt. Paulus is geen tovenaar, maar een dienaar van God. Paulus dwingt God niet af en gebruikt geen slimme, herhaalbare, consistente methode voor wonderen zoals een tovenaar deed om een ​​loon te verdienen of beroemdheid te verwerven. Lucas trekt een lijn tussen magie en wonder: Paulus verricht wonderen voor de verspreiding van het evangelie, niet als doel op zich. Met dat in gedachten is hij geen tovenaar, maar slechts een dienaar [14]. God gebruikt Paulus voor Zijn doel, de verspreiding van het evangelie.

Hier en op de andere plaatsen in Handelingen zie je dat genezing geen doel in zichzelf is. Wonderen zoals genezing zijn een middel om de verkondiging te ondersteunen, om mensen tot bekering te brengen. Precies dezelfde reden die we bij de genezingen door Jezus zagen. Het gaat om de verspreiding van het Koninkrijk, dat is het doel van Jezus en de apostelen. Genezing is een (grote) bijzaak, maar niet de reden van de verkondiging.

Voorlopige conclusie (vervolg)
Zowel Jezus als de apostelen genazen mensen. Deze genezing stond niet op zichzelf. Het doel van de genezingen was om de boodschap van het evangelie te ondersteunen.

De Bijbelteksten in dit blog zijn ontleend aan de NBV21 © Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap 2021, tenzij anders aangegeven.

Voetnoot
[14] MacDonald, Scott. 2023. “Modern Healing Cloths and Acts 19:11–12.” Themelios. Vol. 48, No. 2, blz. 336-337

Cursus deel 2: Zijsporen en omwegen

De opdracht van de oudsten
Voordat ik vorig jaar de cursus in de Pinkstergemeente Jozua gaf, had ik de oudsten op visite. Zij gaven me een duidelijke opdracht voor de cursus. Deze opdracht bestond uit twee delen:
– Geef verdiepende lessen over het thema ‘Leven als Jezus’.
– Ga in op drie onderwerpen die binnen de Pinkstergemeenten in Nederland voor vragen en verdeeldheid zorgen. Onderzoek wat de Bijbel hierover zegt en behandel dat in de cursus.

De afgelopen donderdagen zijn de verdiepende lessen over ‘leven als Jezus’ langsgekomen. De volgende onderwerpen zijn de revue gepasseerd:
– Jezus kwam om te dienen en Zijn leven te geven als losprijs voor velen.
– Jezus kwam om het goede nieuws te brengen over Gods koninkrijk.
– Jezus kwam om verlorenen en zondaars te redden.

De komende weken zal ik op zowel maandag als donderdag de stukken over het tweede deel van de cursus plaatsen.

Dwaling en meningsverschillen
Als Jezus zijn discipelen de wereld in stuurt om het goede nieuws te vertellen, om zondaars te zoeken en te redden, dan doet Hij dat met deze woorden: ‘Mij is alle macht gegeven in de hemel en op de aarde. Ga dus op weg en maak alle volken tot mijn leerlingen, door hen te dopen in de naam van de Vader en de Zoon en de heilige Geest, en hun te leren dat ze zich moeten houden aan alles wat Ik jullie opgedragen heb. En houd dit voor ogen: Ik ben met jullie, alle dagen, tot aan de voltooiing van deze wereld.’ (Matteüs 28:18-20). Mensen moeten Jezus leren kennen en gered worden: dat is de eerste stap. De Bijbel is er duidelijk over dat je gered bent als je met je hart gelooft en belijdt dat Jezus Heer is. Dit moet je aan de mensen om je heen laten zien[1].  
De tweede stap is leren om je te houden aan alles wat Jezus heeft opgedragen. Dat laatste is soms lastig. De Bijbel wordt op verschillende manieren uitgelegd. Kerken en organisaties leggen, met de Bijbel in de hand, heel verschillende accenten op hoe je moet geloven. En van alle online meningen over Jezus, geloven en de kerk word je ook niet altijd vrolijk. Toch is het belangrijk om zondaars niet alleen naar Jezus te leiden, maar ze daarbij een goede basis aan te bieden voor een leven met Jezus en een leven als Jezus.

Soms is het makkelijk om een leer af te wijzen als ‘in strijd met de Bijbel’ of ‘niet van Jezus’. Als in de Koran staat dat ‘Allah geen zoon heeft’, dan is het duidelijk dat dit niet klopt met wat de Bijbel over Jezus zegt. Als er in het Hindoeïsme 330 miljoen goden zijn, dan weet je dat het Hindoeïsme strijdig is met de Bijbel. Als Jehova-getuigen ontkennen dat Jezus lichamelijk uit de dood is opgestaan, dan schrappen ze een belangrijk deel uit de Bijbel. Maar zo duidelijk is het lang niet altijd.

Dat in een groep of kerk iets wordt geleerd wat onjuist is, wil niet zeggen dat daarmee de groep volledig dwaalt. In de Rooms Katholieke Kerk en in veel Protestante Kerken worden kinderen gedoopt. Wij zijn er in de Pinkstergemeente op basis van de Bijbel van overtuigd dat mensen moeten worden gedoopt na hun getuigenis, wanneer ze zelf kunnen kiezen om te geloven. Is dit een reden om elke priester en protestantse dominee af te schrijven als ‘dwaalleraar’? Nee! Wij delen heel veel met deze kerken en voorgangers: we geloven samen in God de Schepper, de zondeval, Gods verlossende werk via het volk Israël, Jezus’ geboorte uit een maagd, Jezus’ offer dat redt van de zonden, Zijn opstanding, hemelvaart en de uitstorting van de Heilige Geest. We hebben een meningsverschil over de doop, en we vinden dat de ander op dat punt dwaalt. Maar dit is niet meer dan een ‘familieruzie’. We zijn en blijven broers en zussen, kinderen van één Vader. Als het gaat om de kern van het evangelie, dan kunnen we elkaar vinden. Het is belangrijk om de Bijbel te onderzoeken en te doen wat Jezus ons heeft opgedragen. Maar als een andere christen of kerk daarbij voor een deel tekortschiet, wil dat nog niet zeggen dat je ze moet afschrijven.

Waarom leren over omwegen en zijsporen?
Geeft het dan niet als er in kerken en organisaties onjuiste dingen worden geleerd? Nee, dat is wel erg. Petrus, Judas, Paulus en Jezus waarschuwen in de Bijbel allemaal tegen dwaalleraren en dwalingen.  Waarom? In het ergste geval omdat een dwaling je bij Jezus weg kan leiden.
Maar ook omdat een dwaling de aandacht afleidt van waar het echt om gaat. Een voorbeeld hiervan zie je in 1 Timoteüs 1:3-6: Toen ik naar Macedonië vertrok, heb ik je gevraagd in Efeze te blijven. Je moet voorkomen dat bepaalde mensen daar een afwijkende leer onderwijzen en zich verdiepen in verzinsels en eindeloze geslachtsregisters. Die leiden meer tot speculaties dan tot de vervulling van de taak die God met het geloof gegeven heeft. Het doel van je opdracht is de liefde die voortkomt uit een rein hart, een zuiver geweten en een oprecht geloof. Sommigen hebben zich daarvan afgewend en zijn vervallen tot hol gezwets.

Is er iets mis met geslachtsregisters? Nee, er staan er tientallen in de Bijbel. Maar als het uitpluizen van geslachtsregisters zorgt voor zinloze speculaties en mensen daardoor niet meer bezig zijn met wat ze van God moeten doen, dan is er wel een probleem. De aandacht verschuift van het volgen van Jezus naar het onderzoeken en bewandelen van een zijspoor.
In de Pinkstergemeenten van de 21e eeuw vormen geslachtsregisters geen probleem. Maar er zijn andere leringen die de aandacht naar zich toetrekken en mensen afleiden van waar het werkelijk in de Bijbel om gaat. Het tweede deel van de cursus bespreekt een drietal van zulke zijsporen.

Er staat hier nadrukkelijk ‘zijsporen’ en niet ‘dwaalleren’. Veel leiders die voorop gaan op deze zijsporen doen dat vanuit zuivere motieven. Op de zijsporen zijn goede zaken te vinden. Maar het blijft een zijspoor, een omweg die afleidt.

Op verzoek van de oudsten komen de volgende zijsporen komen aan de orde:

  • De claim dat God vandaag, op deze aarde, alle mensen wil genezen en de daarbij gebruikte argumenten.
  • Het gedachtegoed van de New Apostolic Reformation (NAR), met hedendaagse apostelen en profeten.
  • Het zogenoemde welvaartsevangelie; de nadruk in dit gedeelte ligt op financieel gewin.

Informatie vooraf
Wat ik schrijf en onderwijs komt voort uit een grondige Bijbelstudie en gebed. Ik wil iedereen oproepen om niet alleen mijn hele blog over deze onderwerpen te lezen, maar vooral ook de Bijbel te pakken. Onderzoek de Schrift. Vraag de Heilige Geest om leiding. Praat erover met broers en zussen. Lees bij twijfel ook boeken en websites om een mening te vormen. Daarbij daag ik je uit om juist die stukken te lezen van mensen met een andere visie dan de jouwe. Dat heb ik ook gedaan bij het schrijven van de lessen en de preken. Om te ander te begrijpen, moet je zijn argumenten willen horen en kennen.
Ben je het niet met me eens, dan sta ik open voor een gesprek. Maar dan wel over het hele verhaal in de context.

De Bijbelteksten in deze blog zijn ontleend aan de NBV21 © Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap 2021, tenzij anders aangegeven.

Te nieuwsgierig om te wachten?
Ben je nieuwsgierig geworden naar de preken over de Bijbel en genezing? Je kunt ze hier bekijken:

deel 1: https://youtu.be/wA-b1dnEt4s
deel 2: https://youtu.be/X5ftITWoKxs
deel 3: https://youtu.be/wwaIguFh8LI

[1] O.a. Markus 16:16; Romeinen 10:9

Welkom op Lees je Bijbel

Van januari tot en met mei 2025 heb ik het materiaal van mijn laatste cursus voor de leden van de Pinkstergemeente Jozua in Nijmegen (PGJ) op deze site gezet. Dat is nu afgerond, de hele cursus kan online gelezen worden. Ik verwacht in de toekomst vaker een cursus te geven, ook dat materiaal komt op deze site te staan.

Ik geef niet alleen cursussen in de gemeente, ik preek ook een keer of 10 per jaar. Een deel van de preken deel ik via dit blog. Het is geen letterlijke weergave, maar een samenvatting en bewerking van de preek.

Pinkstergemeente Jozua in Nijmegen

Soms ben ik aan het Bijbellezen en denk ik: hoe zit dit? Die vraag is geregeld het begin van een studie en een preek, maar niet altijd. Als ik iets tegenkom in de Bijbel wat me verwonderd, mij raakt of waarvan ik een kleine studie maak, dan kan dat zomaar op dit blog terechtkomen. Of misschien heb je een vraag over de Bijbel die je graag wilt stellen? Ik vind het leuk om dingen uit te zoeken en kennis te delen.

Ik heb grote bewondering voor mensen die stukjes in een Bijbels dagboekje schrijven. De kunst om op een A5-je iets te delen dat aanspreekt, bijblijft of activeert wil ik graag in mijn vingers krijgen. Vanaf juni 2025 ga ik daarmee oefenen, en dit blog is mijn ‘broddellapje’.

Mijn plan is om elke week op donderdag een nieuwe post te plaatsen. Dus kom geregeld langs om te lezen en te reageren.

Tot slot een paar praktische opmerkingen:

  • Wanneer ik een tekst citeer, dan is de Bijbeltekst in dit blog ontleend aan de NBV21 © Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap 2021.
    (Soms gebruik ik een andere vertaling, dan staat dat bij de Bijbeltekst.)
  • Ben je een bezoeker van de PGJ, of ken je me persoonlijk, en wil je een digitaal of geprint exemplaar van het dictaat? Stuur me dan een privébericht.
  • Ik schrijf dit blog op een laptop, en dat is ook het beste apparaat om het blog op te lezen. Een tablet of mobiel kan wel, maar de opmaak van de site is minder.
  • Wie mij kent, weet: ik ben overtuigd christen. Vragen en reacties die duidelijk bedoeld zijn om tegen het christelijk geloof te schoppen, verwijder ik.

Heel veel plezier en een leerzame tijd op dit blog.